Przyroda pod lupą  

Bociany on-line w Trzciance - kliknij

Przyroda - świat organizmów wraz z ich środowiskiem życia. Na przyrodę składają się obiekty, procesy, zjawiska przyrodnicze, które człowiek bada, opisuje, zmienia poprzez użytkowanie. Jako składnik przyrody można wydzielić jej elementy (np. Atmosfera - gazowa powłoka otaczająca planetę. Atmosfera Ziemi składa się z powietrza, czyli mieszaniny gazów z przewagą azotu i tlenu....
Gleba - powierzchniowa powłoka litosfery, składająca się z luźnych cząstek mineralnych i organicznych, powietrza i wilgoci, wyróżniająca się tym, że zachodzą w niej przemiany materii mineralnej w organiczną i odwrotnie pod wpływem żyjących w niej i na niej organizmów roślinnych i zwierzęcych. Jej główną cechą jest żyzność, tj. zdolność zaspokajania odżywczych potrzeb żyjących na niej roślin przez dostarczanie im składników pokarmowych i wody.

Człowiek rozwijając swoją cywilizację ogranicza przyrodę, usuwa jej elementy, zakłóca jej mechanizmy, jednak nie potrafi zastąpić przyrody w jej działaniach. Aby zapewnić gatunkowi ludzkiemu przetrwanie i nadal czerpać korzyści z przyrody trzeba całą przyrodę zachować jako działający układ. Podstawowym sposobem ochrony przyrody jest zachowanie obszarów, gdzie ciągle jeszcze istnieją prawidłowo działające ekosystemy i odtwarzanie takich ekosystemów. Obszarów chroniących ekosystemy (parków narodowych, rezerwatów itp.) musi być wystarczająco wiele, by ich funkcjonowanie podtrzymywało działanie całej przyrody jako układu. Aby ochrona przyrody jako działającego układu mogła być skuteczna powinna być planowana i realizowana jako przedsięwzięcie międzynarodowe.

   Ochrona przyrody w Polsce

Celem ochrony przyrody w Polsce jest zachowanie różnorodności biologicznej, zachowanie dziedzictwa geologicznego, zapewnienie ciągłości istnienia gatunków i stabilności ekosystemów, kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody, a także przywracanie do stanu właściwego zasobów i składników przyrody. Ustawa o ochronie przyrody z 16 października 1991 roku cele ochrony przyrody definiuje jako zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników przyrody, w szczególności dziko występujących roślin i zwierząt oraz kompleksów przyrodniczych i ekosystemów. Do najważniejszych powodów, dla których stosuje się ochronę przyrody, należą:

• natury estetycznej (rekreacyjne) - aby podziwiać i móc odpocząć,

• gospodarcze - aby pozyskiwać surowce i rozwijać gospodarkę,

• przyrodniczo-naukowe - aby badać gatunki dla młodszych pokoleń; aby tworzyć leki,

• społeczne - aby odpoczywać,

• historyczno-naukowe - dla pokoleń.

Najważniejszym składnikiem systemu ochrony są 23 polskie parki narodowe. W obrębie parków, których łączna powierzchnia zajmuje ponad 3000 km², wydzielono na obszarze 683 km² strefy ochrony ścisłej, gdzie nie dochodzi do ingerencji człowieka w ekosystemy. Na pozostałych terenach pracownicy parków i naukowcy wspierają odradzanie się naturalnej przyrody. Mniejszymi, chociaż równie cennymi obiektami przyrodniczymi są rezerwaty przyrody. Jest ich w Polsce ponad 1300. Innym ważnym składnikiem jest 120 parków krajobrazowych o łącznej powierzchni 24 500 km², a zasadniczą różnicą jest to, że można w nich prowadzić działalność gospodarczą i rolniczą. Z kolei obszary chronionego krajobrazu o łącznej powierzchni 71 400 km² są łącznikiem w systemie ochrony tak, że stanowi on ciągłość. Chroni się także niewielkie odizolowane obszary (tzw. użytki ekologiczne), mniejsze fragmenty pięknych krajobrazów zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, a także pojedyncze obiekty - pomniki przyrody i stanowiska dokumentacyjne przyrody nieożywionej.

W 2004 r. rozpoczęto też wprowadzanie w Polsce europejskiej formy ochrony przyrody - obszarów Natura 2000, na których chroni się te elementy przyrody, które są zagrożone w skali Europy. Docelowo takie obszary obejmą prawdopodobnie ok. 15-20% powierzchni kraju. Niezmiernie ważnym dopełnieniem w systemie ochrony przyrody jest gatunkowa ochrona zwierząt, grzybów i roślin. Ważnymi osiągnięciami polskiego systemu ochrony przyrody są ochrona bobra, łabędzia, żubra, sokoła wędrownego, czy też łosia.

Publiczna Szkoła Podstawowa im. Grzegorza Piramowicza w Kamienicy Górnej

Materiały pochodzą w większości ze strony Wikipedii – wolnej encyklopedii